MENÜ

Ham Petrol Rafineleri ve Sistem Çalışma Prensipleri

Dünyada bilinen 2 tip ayrıştırma (distilasyon) yöntemi vardır.

1- Kesikli veya defalık distilasyon (batch type)

2- Sürekli distilasyon (Pıpe- still)

Kesikli distilasyon sistemi ve ekipmanı çok basittir. Geniş silindirik çelik bir kap, kabın altında ısıtma işlemi için fırın, tepe buhar hattı ve üzerinde kondanserden ibarettir. Her distilasyon kabı yükleme, pompalama ve stim bağlantıları ile fazla basınç veya vakumdan kabı korumak için emniyet vanaları ile donatılmıştır. Bu metot petrolün rafine edilmesinde ilk zamanlarda kullanılmıştı.

Petrol ürünlerine olan ihtiyaç zamanla arttı ve daha ekonomik proseslerin kullanılması için yapılan çalışmalar neticesinde kesikli distilasyon yerini sürekli distilasyon’a bıraktı.

UNKA  olarak bizlerde bu modern ve ekonomik yöntem olan sürekli distilasyon prosesini benimsedik ve bu yönteme uygun ekipmanlar imal ettik.

Aşağıda imal ettiğimiz prosesin çalışma özellikleri yer almaktadır.

Ham petrol birçok muhtelif tipte molekül ağırlığı ve kaynama noktası olan hidrokarbonların birleşmesinden meydana gelmiştir. Pratikte istenilen bu hidrokarbonları saf olarak elde etmek değil, geniş aralıklı kaynama noktası olan ürünlere - fraksiyonlarına ayırmaktır.

1- Gaz (Yakıt Gazı)

2- Nafta

3- Gaz Yağı

4- Motorin

5- Ağır Yakıtlar (F.Oil) dır.

Distilasyon

Sıvı karışımının ısıtılıp düşük kaynama dereceli olanların kısmen buharlaşmasını sağlayıp daha sonra tekrar yoğunlaştırarak yüksek kaynama derecelilerinden ayırma işlemidir. Yukarıda bahsettiğimiz gibi ham petrol, değişik kaynama noktası ve buhar basıncına sahip hidrokarbonların karışımından oluştuğu için distilasyon işlemini açıklarken bütün karışımı göz önüne almak gerekir.

Ağır moleküllü bir karışım içerisinden hafif kısımları kaynatıp almak istediğinizde ağır kısımlardan da bir kısmı buharlaşır. Kaynama noktaları birbirine yaklaştıkça ağır kısımdan buharlaşma da o kadar artar. Bununla beraber kısmi buharlaşma ile elde edilen mahsulün içinde hafif kısım çok daha fazladır. Kaynama noktası yüksek olan maddeden gaz fazında görüldüğü gibi kaynama noktası düşük bileşiklere sıvı fazında da rastlanır. Buharlaşma işleminde düşük sıcaklıklarda kaynayan süratli moleküller yavaş hareket eden moleküllere çarparak enerji kaybederler.

Bu sırada yavaş hareket eden ağır moleküllerde sıvıyı terk eder. Bu bize sıcaklık kaynama noktalarından çok daha düşük olduğu hallerde ilk buharların kompozisyonunda neden yüksek kaynama noktalı moleküllerde bulunduğunu izah eder.

Yukarıda anlatılan distilasyon esasına göre UNKA olarak biz atmosferik bir distilasyon kolonu ve prosesi geliştirdik ve bu proseste uygun petrol türevi ürünlerin ayrıştırılması işlemini gerçekleştiriyoruz. Sistem tamamen atmosferik distilasyon yöntemine göre “çoklu distilasyon-Fraksiyonlama” işlemi yapmaktadır.

Fraksiyonlama

Petrol ve petrol ürünlerini ayrıştırmak için kullanılan bu yöntem, seri kaplar halinde veya tek bir kabın içerisine dolgu ya da tepsiler ilave edilerek karışımın ayrıştırılması sağlanmakta ve istenilen özelliklerde ürünler elde edilmektedir.

Şimdi seri kaplar yerine işlemin aynı prensipler dâhilinde, içerisinde tepsi veya dolgu maddesi olan distilasyon kolonunda nasıl yapıldığını görelim.

Kolona ısıtılarak verilen ham petrol kolona döküldüğü andan itibaren buharlaşmaya başlar. Buharlar yukarıya doğru yükselerek  tepsi deliklerinden ve dolgu maddesinin içinden geçerler. Sıvı ise, yani buharlaşmayan kısımlar kolonun alt bölgesine doğru akarlar. Kolon içerisinde bulunan bu tepsi veya dolgu malzemeleri seri kapların vazifesini görürler.

Örneğin A tepsisinden yükselen hidrokarbon buharları B tepsisinden geçerken oradaki sıvıya ısısını verirler. Bu sırada kaynama derecesi daha yüksek olan kısımlar soğuyarak tekrar sıvı halinde A tepsisine geri dönerler. Kazandığı ısı sebebiyle B tepsisin de bulunan sıvının içindeki kaynama derecesi düşük kısımlar buharlaşır ve C tepsisine geçerler. Bu şekilde işlem devam eder ve istenilen ürün istenilen özelliklerde alınabilir.

Distilasyon kolonumuz 3 bölgeye ayrılır;

1- Alt bölge Reboyler (Ham petrolün döküldüğü bölge)

2- Flaş Bölgesi (Ham petrolün girdiği kısım)

3- Üst bölge (Fraksiyonlama bölgesi)

Alt bölge, dip mahsulleri içerisinde kalması arzu edilmeyen hafif kısımları ayırır. Bu ayırma işlemi ya dipten kızgın sitim verilerek veya tekrar ısıtılarak (Reboyler) yapılır.

Flaş bölgesi, ham petrolün kolona ilk girdiği bölgedir. Sıcak ham petrol fırından yüksek basınç ve sıcaklık ile gelerek kolona dökülür ve bu esnada basınç düşümü meydana gelir. Basınc düşümü ve yüksek sıcaklık nedeniyle petrolün içerisinde düşük kaynama aralığına sahip hidrokarbonlar buharlaşarak kolonun üst bölgelerine hareket eder ve ayrışma işlemi başlar.

Üst bölge daha önce anlattığımız Fraksiyonlama kısmıdır. Bu bölgeden istenilen ürünler alınır.

Yukarıda anlatılan distilasyon esasları tamamen firmamız bünyesinde bulunan tecrübeli eleman ve danışmanlar eşliğinde, prosesin temel esasları da göz önüne alınarak, imalat, montaj, eğitim ve devreye alma işlemleri gerçekleştirilir.

Prosesin sağlıklı olarak çalıştırılması ve işletilmesi için, prosesi işletecek olan müşterilere talep edildiği takdirde ayrıca eleman desteği ve eğitimi verilir.

Ayrıntılı Bilgi ve İletişim İçin Tıklayın...

Teknik Çizimler